global Covid

global Covid

18/03/2020

WHO và các cơ quan y tế cộng đồng trên khắp thế giới đang hành động để ngăn chặn dịch COVID-19. Tuy nhiên, thời điểm khủng hoảng này đang tạo ra căng thẳng trong toàn dân. Các khuyến cáo được trình bày trong tài liệu này đã được Ban sức khỏe Tâm thần và Sử dụng chất của WHO phát triển như một loạt các thông điệp có thể được sử dụng trong truyền thông để hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội trong các cộng đồng dân cư khác nhau trong đợt bùng phát dịch.

 

  • Thông điệp cho toàn dân 
  1. COVID-19 đã và đang có khả năng ảnh hưởng đến mọi người từ nhiều quốc gia, nhiều vị trí địa lý. Khi đề cập đến những người mắc COVID-19, không gắn mác sự nhiễm bệnh với bất kỳ dân tộc hoặc quốc tịch cụ thể nào. Hãy đồng cảm với tất cả những người bị ảnh hưởng, trong và từ bất kỳ quốc gia nào. Những người bị ảnh hưởng bởi COVID-19 không làm gì sai, và họ xứng đáng nhận được sự ủng hộ, lòng trắc ẩn và lòng tốt của chúng ta.
  2. Đừng coi những người mắc bệnh là những “ca mắc COVID-19”, “nạn nhân”, “gia đình mắc COVID-19”, hoặc “căn bệnh”. Họ là những “người có COVID-19”, “những người đang được điều trị COVID-19”, hoặc “những người đang hồi phục từ COVID-19”, và sau khi hồi phục từ COVID-19, cuộc sống của họ sẽ tiếp tục với công việc , gia đình và những người thân yêu của họ. Điều quan trọng là phải tách biệt tình trạng nhiễm COVID-19 với danh tính riêng của người bệnh, để giảm bớt sự kỳ thị.
  3. Giảm thiểu việc xem, đọc hoặc nghe tin tức về COVID-19 để tránh cảm thấy lo lắng hoặc căng thẳng; chỉ tìm kiếm thông tin từ các nguồn đáng tin cậy và chủ yếu để bạn có thể thực hiện các bước thực tế nhằm chuẩn bị kế hoạch bảo vệ bản thân và những người thân yêu. Tìm kiếm thông tin cập nhật với số lần nhất định trong ngày, một hoặc hai lần. Dòng tin tức bất ngờ và gần như liên tục về đợt bùng phát dịch có thể khiến bất cứ ai cảm thấy lo lắng. Chỉ tiếp nhận những thông tin đúng; không phải tin đồn và thông tin sai lệch. Thu thập thông tin theo định kỳ từ trang web của WHO và các nền tảng của cơ quan y tế địa phương để giúp bạn phân biệt sự thật với tin đồn. Thông tin đúng có thể giúp giảm thiểu nỗi sợ hãi.
  4. Bảo vệ bản thân và hỗ trợ người khác. Hỗ trợ người khác trong lúc họ cần có thể có lợi cho cả người nhận hỗ trợ và người trợ giúp. Ví dụ: thăm hỏi hàng xóm hoặc những người trong cộng đồng của bạn qua điện thoại, những người có thể cần hỗ trợ thêm. Làm việc cùng nhau như một cộng đồng có thể giúp tạo ra sự đoàn kết trong việc giải quyết COVID-19 cùng nhau.
  5. Tìm cơ hội để lan tỏa những câu chuyện tích cực, mang sự hy vọng và hình ảnh tích cực của người dân địa phương đã trải qua COVID-19. Ví dụ, câu chuyện về những người đã hồi phục hoặc những người đã hỗ trợ người thân và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của họ.
  6. Vinh danh người chăm sóc và nhân viên y tế đã và đang hỗ trợ những người bị ảnh hưởng bởi COVID-19 trong cộng đồng của bạn. Công nhận vai trò của họ trong việc cứu sống và giữ an toàn cho những người thân yêu của bạn.
  • Thông điệp cho nhân viên y tế 
  1. Cảm thấy bị áp lực là một trải nghiệm có thể có xảy ra cho bạn và nhiều đồng nghiệp. Cảm giác đó là phù hợp với tình huống hiện tại. Căng thẳng và cảm xúc liên quan đến căng thẳng không c phản ánh rằng bạn không thể làm công việc của mình hoặc bạn là người yếu đuối. Chăm sóc sức khỏe tâm thần và sức khỏe tâm lý xã hội của bạn trong thời gian này cũng quan trọng như chăm sức khỏe thể chất.
  2. Chăm sóc bản thân vào lúc này. Hãy thử và sử dụng các chiến lược đối phó hữu ích như đảm bảo thời gian nghỉ ngơi đầy đủ trong khi làm việc hoặc giữa các ca, ăn thực phẩm đủ chất và tốt cho sức khỏe, tham gia các hoạt động thể chất và giữ liên lạc với gia đình và bạn bè. Tránh sử dụng các chiến lược đối phó không có ích như sử dụng thuốc lá, rượu hoặc các loại thuốc khác. Về lâu dài, những điều này có thể làm xấu đi tinh thần và thể chất của bạn. Sự bùng phát COVID-19 là một kịch bản độc đáo và chưa từng có đối với nhiều người, đặc biệt nếu họ không tham gia vào các trường tương tự. Mặc dù vậy, sử dụng các chiến lược đã từng hiệu quả với bạn trước đây để quản lý thời gian căng thẳng có thể mang lại lợi ích cho bạn bây giờ. Bạn là người có nhiều khả năng biết làm thế nào bạn có thể giảm căng thẳng và bạn không nên do dự trong việc giữ tâm lý tốt cho mình . Đây không phải là một cuộc chạy nước rút; nó là một cuộc đua marathon.
  3. Một số nhân viên y tế có thể không may gặp phải sự tránh né của gia đình hoặc cộng đồng do sự kỳ thị hoặc sợ hãi. Điều này có thể làm cho tình huống vốn đã khó khăn trở nên khó khăn hơn nhiều. Nếu có thể, duy trì kết nối với những người thân yêu của bạn, bao gồm thông qua các phương pháp kỹ thuật số, là một cách để duy trì liên lạc. Hãy hướng đến đồng nghiệp, người quản lý của bạn hoặc những người đáng tin cậy khác để được hỗ trợ xã hội – đồng nghiệp của bạn có thể có những trải nghiệm tương tự.
  4. Sử dụng cách chia sẻ thông điệp dễ hiểu với những người bị khuyết tật về trí tuệ, nhận thức và tâm lý xã hội. Nếu có thể, sử dụng các hình thức giao tiếp không chỉ dựa vào thông tin bằng văn bản.
  5. Học cách cung cấp sự hỗ trợ cho những người bị ảnh hưởng bởi COVID-19 và học cách liên kết họ với các nguồn lực có sẵn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người cần hỗ trợ sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội. Sự kỳ thị liên quan đến các vấn đề sức khỏe tâm thần có thể gây ra sự miễn cưỡng trong việc tìm kiếm hỗ trợ về COVID-19 và các tình trạng sức khỏe tâm thần. “Hướng dẫn can thiệp nhân đạo mhGAP” bao gồm hướng dẫn lâm sàng để giải quyết các tình trạng sức khỏe tâm thần ưu tiên và được thiết kế để sử dụng cho tất cả các nhân viên y tế.
  • Thông điệp cho người lãnh đạo hoặc quản lý tại các cơ sở y tế 
  1. Giữ cho tất cả nhân viên được bảo vệ khỏi căng thẳng kéo dài và sức khỏe tâm thần kém trong giai đoạn này sẽ giúp họ hoàn thành tốt vai trò của mình. Hãy nhớ rằng tình hình hiện tại sẽ không kết thúc trong một đêm và bạn nên tập trung vào khả năng làm việc dài hạn hơn là các đáp ứng khủng hoảng ngắn hạn lặp đi lặp lại.
  2. Đảm bảo rằng việc truyền thông chất lượng tốt và cập nhật thông tin chính xác được cung cấp cho tất cả nhân viên. Xoay tua nhân viên từ công việc với mức căng thẳng cao hơn sang mức thấp hơn, xoat tua đồng nghiệp ít kinh nghiệm với các đồng nghiệp giàu kinh nghiệm hơn của họ. Hệ thống “bạn bè” giúp cung cấp sự hỗ trợ, theo dõi căng thẳng và củng cố các quy trình an toàn. Đảm bảo rằng các nhân viên tiếp cận cộng đồng với hai nhân viên. Khởi xướng, khuyến khích và theo dõi giờ giải lao. Áp dụng lịch trình linh hoạt cho những nhân viên bị ảnh hưởng trực tiếp hoặc có một thành viên gia đình bị ảnh hưởng bởi sự kiện căng thẳng. Đảm bảo rằng bạn xây dựng kịp thời để các đồng nghiệp cung cấp sự hỗ trợ xã hội cho nhau.
  3. Đảm bảo rằng nhân viên nhận thức được vị trí và cách họ có thể truy cập các dịch vụ hỗ trợ tâm lý và sức khỏe tâm thần và tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ đó. Các nhà quản lý và trưởng nhóm đang phải đối mặt với những căng thẳng tương tự với nhân viên của họ và có thể gặp áp lực thêm liên quan đến trách nhiệm của họ. Điều quan trọng là các quy định và chiến lược trên được áp dụng cho cả người lao động và người quản lý, và người quản lý có thể là tấm gương cho các chiến lược tự chăm sóc để giảm bớt căng thẳng.
  4. Định hướng các đội phản ứng, bao gồm y tá, lái xe cứu thương, tình nguyện viên, người xác định trường hợp mắc, giáo viên và lãnh đạo cộng đồng và công nhân tại các khu vực cách ly, về cách cung cấp sự hỗ trợ cảm xúc cơ bản cho những người bị ảnh hưởng bằng cách sử dụng hỗ trợ tâm lý ban đầu.
  5. Quản lý các tình trạng cấp cứu về tâm thần và thần kinh (ví dụ như sảng, loạn thần, lo âu trầm trọng hoặc trầm cảm) trong các cơ sở cấp cứu hoặc cơ sở y tế nói chung. Nhân viên được đào tạo và có trình độ phù hợp có thể cần được triển khai đến các địa điểm này khi thời gian cho phép và năng lực của nhân viên y tế nói chung để cung cấp hỗ trợ về sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội (xem “Hướng dẫn can thiệp nhân đạo mhGAP”).
  6. Đảm bảo luôn có sẵn các loại thuốc hướng tâm thần thiết yếu ở tất cả các cấp độ chăm sóc sức khỏe. Những người có tình trạng sức khỏe tâm thần lâu dài hoặc động kinh sẽ cần tiếp cận liên tục với thuốc của họ, và nên tránh ngưng thuốc đột ngột.

 

  • Thông điệp cho người chăm sóc trẻ 
  1. Giúp trẻ tìm ra những cách tích cực để bày tỏ những cảm xúc như sợ hãi và buồn bã. Mỗi đứa trẻ có cách thể hiện cảm xúc của riêng mình. Đôi khi tham gia vào một hoạt động sáng tạo, chẳng hạn như chơi hoặc vẽ có thể tạo điều kiện cho quá trình này. Trẻ cảm thấy nhẹ nhõm nếu chúng có thể bày tỏ và truyền đạt cảm xúc của mình trong một môi trường an toàn và có sự hỗ trợ.
  2. Giữ trẻ em gần gũi với cha mẹ và gia đình của chúng, nếu điều này là an toàn, và giảm thiểu tối đa việc cách ly trẻ em khỏi người chăm sóc. Nếu một đứa trẻ phải cách ly ra khỏi người chăm sóc chính của trẻ, hãy đảm bảo rằng dịch vụ chăm sóc thay thế phù hợp được cung cấp và nhân viên xã hội hoặc người tương tự sẽ thường xuyên theo dõi trẻ. Hơn nữa, đảm bảo rằng trong thời gian cách ly, việc liên lạc thường xuyên với cha mẹ và người chăm sóc phải được duy trì, chẳng hạn như gọi điện thoại hoặc gọi video theo lịch hai lần mỗi ngày hoặc phương thức liên lạc phù hợp với lứa tuổi (ví dụ: phương tiện truyền thông đại chúng).
  3. Duy trì các thói quen quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày càng nhiều càng tốt, hoặc tạo ra các thói quen mới, đặc biệt là nếu trẻ em phải ở nhà. Cung cấp các hoạt động phù hợp với lứa tuổi cho trẻ, bao gồm các hoạt động liên quan việc học tập. Nếu có thể, khuyến khích trẻ tiếp tục chơi và giao tiếp với người khác, ngay trong gia đình khi được khyến cáo nên hạn chế tiếp xúc xã hội.
  4. Trong thời gian căng thẳng và khủng hoảng, thông thường trẻ em sẽ tìm kiếm sự gắn bó hơn và đòi hỏi nhiều hơn ở cha mẹ. Thảo luận về COVID-19 với con bạn một cách trung thực và phù hợp với lứa tuổi. Nếu con bạn có mối quan tâm, giải quyết chúng cùng nhau có thể làm giảm sự lo lắng của chúng. Trẻ em sẽ quan sát hành vi và cảm xúc của người lớn để tìm các tín hiệu về cách quản lý cảm xúc của chính họ trong thời điểm khó khăn.
  • Thông điệp cho người cao tuổi, người có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn và người chăm sóc
  1. Người cao tuổi, đặc biệt là người bị cô lập và người bị suy giảm nhận thức / sa sút tâm thần, có thể trở nên lo lắng, tức giận, căng thẳng, kích động và thu rút trong khi dịch bùng phát hoặc trong khi cách ly. Cung cấp hỗ trợ thiết thực và cảm xúc thông qua các mạng lưới không chính thức (gia đình) và các chuyên gia y tế.
  2. Chia sẻ những thông tin đúng và đơn giản về những gì đang diễn ra và cung cấp thông tin rõ ràng về cách giảm nguy cơ nhiễm bằng từ ngữ mà người già có/ không bị suy giảm nhận thức có thể hiểu được. Lặp lại thông tin bất cứ khi nào cần thiết. Sự hướng dẫn cần được truyền đạt một cách rõ ràng, súc tích, tôn trọng và kiên nhẫn. Thông tin được hiển thị bằng văn bản hoặc hình ảnh cũng có thể hữu ích. Thu hút các thành viên gia đình và các mạng lưới hỗ trợ khác trong việc cung cấp thông tin và giúp mọi người thực hành các biện pháp phòng ngừa (ví dụ: rửa tay, v.v.).
  3. Nếu bạn có tình trạng sức khỏe nền, hãy đảm bảo bạn có thể tìm thấy bất kỳ loại thuốc nào mà bạn đang sử dụng. Tìm các mối liên hệ xã hội của bạn để cung cấp sự hỗ trợ khi bạn cần.
  4. Hãy chuẩn bị và biết trước nơi và cách nhận trợ giúp thiết thực khi cần, như gọi taxi, giao đồ ăn và yêu cầu chăm sóc y tế. Hãy chắc chắn rằng bạn có tất cả các loại thuốc mà bạn cần dùng trong hai tuần.

 

  1. Học các bài tập thể dục đơn giản hàng ngày để thực hiện tại nhà, tại khu cách ly hoặc khi tự cách ly để bạn có thể duy trì khả năng vận động và giảm sự nhàm chán.
  2. Giữ thói quen và lịch trình thường ngày càng nhiều càng tốt hoặc giúp tạo ra những thói quen mới trong một môi trường mới, bao gồm tập thể dục thường xuyên, làm sạch, công việc hàng ngày, ca hát, vẽ tranh hoặc các hoạt động khác. Giữ liên lạc thường xuyên với những người thân yêu (ví dụ: qua điện thoại, e-mail, phương tiện truyền thông xã hội hoặc hội nghị video).
  • Thông điệp cho người đang trong tình trạng cách ly 
  1. Luôn kết nối và duy trì các mạng lưới xã hội của bạn. Cố gắng nhiều nhất có thể để giữ thói quen hàng ngày cá nhân của bạn hoặc tạo thói quen mới nếu hoàn cảnh thay đổi. Nếu các cơ quan y tế đã khuyến nghị hạn chế tiếp xúc xã hội của bạn để ngăn chặn dịch bệnh, bạn có thể kết nối qua điện thoại, e-mail, phương tiện truyền thông xã hội hoặc tham gia hội nghị qua video.
  2. Trong thời gian căng thẳng, hãy chú ý đến nhu cầu và cảm xúc của chính bạn. Tham gia vào các hoạt động lành mạnh mà bạn thích và tìm thấy sự thư giãn. Tập thể dục thường xuyên, giữ thói quen ngủ đều đặn và ăn uống lành mạnh. Giữ mọi thứ theo tiến độ. Các cơ quan y tế công cộng và các chuyên gia ở tất cả các quốc gia đang nghiên cứu về dịch bệnh để đảm bảo sự chăm sóc tốt nhất cho những người bị ảnh hưởng
  3. Một dòng tin tức gần như liên tục về sự bùng phát dịch có thể khiến bất cứ ai cảm thấy lo lắng hoặc đau khổ. Tìm kiếm thông tin cập nhật và hướng dẫn thực tế với số lần cụ thể trong ngày từ các chuyên gia y tế và trang web của WHO và tránh nghe hoặc theo dõi những tin đồn khiến bạn cảm thấy không thoải mái.

Nguồn:

World Health Organization(2020). Mental health and psychosocial considerations during the COVID-19 outbreak. Tháng 3 năm 2020. <https://www.who.int/publications-detail/mental-health-and-psychosocial-considerations-during-the-covid-19-outbreak

Tag:Covid-19, rối loạn tâm thần, khủng hoảng, căng thẳng